In 2010 is er in totaal ruim € 60 miljard beschikbaar voor de zorg. In 2009 was dat nog € 58 miljard. Dit staat in de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Minister Klink en staatssecretaris Bussemaker benadrukken dat tijdens deze financieel moeilijke tijden kwaliteitsverbetering van de zorg en juist daarmee doelmatigheid voorop staat.

Om een overschrijding van € 1 miljard te voorkomen, moeten er maatregelen genomen worden waarbij de burger zoveel mogelijk wordt ontzien; het kabinet wil bijvoorbeeld het eigen risico niet verhogen en onnodige pakketverkleining voorkomen. Daarnaast wordt er ook geïnvesteerd in de zorg.

Ter verbetering van de kwaliteit van de zorg voor chronisch zieken wordt ketenzorg ingevoerd. Er komt één prijs voor een bepaalde aandoening, zoals diabetes, waarbij alle zorg die de patiënt nodig heeft binnen die prijs valt. Samenhang in zorgaanbod gaan hand in hand met samenhang in de bekostiging. Patiënten blijven langer binnen de eerstelijnszorg (waaronder huisartsen) in behandeling, complicaties worden voorkomen, waardoor patiënten minder snel worden doorgestuurd naar een specialist (tweede lijn). Ketenzorg levert tegelijkertijd doelmatige zorg op. Onder andere het project Diabeteszorg Beter in Zwolle laat forse dalingen zien bij goede diabeteszorg: 50% minder kans op hartfalen, 50% minder amputaties, 20% minder ziekenhuisopnamen en 30% minder beroertes.

Veiligheid bij zorgaanbieders blijft topprioriteit. Voor het veiligheidsprogramma in ziekenhuizen is bij elkaar in € 9,3 miljoen uitgetrokken. In 2012 moet de vermijdbare sterfte zijn gedaald van 1735 doden naar 867 doden. Ook veiligheid draagt bij aan doelmatigheid.

Verder krijgen ziekenhuizen vanaf 2011 meer ruimte om zelf de prijs van diagnoses en behandelingen te bepalen, mits de evaluaties van de NZa positief zijn. Nu geldt voor een derde deel van de ziekenhuiszorg vrije prijsvorming, vanaf 2011 zal dat onder die voorwaarden voor de helft van de ziekenhuiszorg gelden. Dit biedt ook meer mogelijkheden voor innovatie en strategische keuzes. Tegelijkertijd moet de kwaliteit van de zorg inzichtelijk worden via het project “Zichtbare Zorg”. Ook dat zal leiden tot kwaliteitsverbetering en doelmatigheid.

De positie van het ziekenhuisbestuur wordt verder versterkt, met meer aandacht voor kwaliteit, en ziekenhuizen krijgen onder voorwaarden meer mogelijkheden voor het aantrekken van vreemd kapitaal.

Binnen de langdurige zorg wordt een groot stimuleringsprogramma "in voor zorg" gestart, waarmee vernieuwingen versneld worden ingevoerd bij een groot aantal zorginstellingen.

Er is € 320 miljoen extra voor de stimulering van bouw: € 160 miljoen voor de langdurige zorg en € 160 miljoen voor de ziekenhuizen.

Er is € 98 miljoen beschikbaar voor innovatie in de zorg.

Het stagefonds krijgt € 95 miljoen, zodat er voldoende en goed opgeleid personeel beschikbaar blijft voor de zorg.

In 2010 wordt extra geïnvesteerd in maatschappelijke innovatie in de zorg (€ 8 miljoen), maatschappelijke stages (€ 2,5 miljoen) en het programma ‘Beschermd en Weerbaar’ (€ 2 miljoen).

De toegankelijkheid en beschikbaarheid van palliatieve zorg wordt verder verbeterd met de subsidieregeling Palliatieve Terminale Zorg. Hiervoor is in 2010 € 4,2 miljoen extra uitgetrokken. Ook wordt € 2 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de tegemoetkoming in de huisvestingslasten van de bijna-thuishuizen en high care hospices.

Huisartsen kunnen doelmatiger medicijnen voorschrijven dan nu gebeurt, vooral als het gaat om cholesterolverlagers en maagzuurremmers. Om te stimuleren dat huisartsen kiezen voor de goedkope variant als dat medisch verantwoord is, wordt het inschrijftarief van de huisartsen met € 60 miljoen verlaagd. Doelmatig voorschrijven leidt tot aanvulling van het inkomen. Doelmatig voorschrijven moet € 127 miljoen aan minder medicijnuitgaven opleveren in 2010.

Door verdergaande samenwerking tussen huisartsenposten en de spoedeisende hulp wordt verwacht dat in 2010 meer mensen naar de huisartsenpost gaan als er niks levensbedreigends aan de hand is. Op dit moment gaan maar liefst 60% van de mensen naar de eerste hulp, terwijl 4 van de 5 van deze “zelfverwijzers” eigenlijk door een huisarts geholpen kan worden. In 2010 zal strenger toezicht gehouden worden of een patient wel met een verwijsbrief van de huisarts bij de medisch specialist terecht komt. In principe zal de verzekeraar de declaraties van de eerste polikliniek bij nietlevensbedreigende zorgvragen niet meer gaan vergoeden indien er geen verwijsbrief is van de huisarts. Hierdoor wordt in 2010 € 48 miljoen bespaard en in de jaren daarna € 117 miljoen.

Voor de medisch specialisten worden maatregelen genomen die een bedrag van € 375 miljoen opleveren.

Bij de geneeskundige Geestelijke Gezondheidszorg zal via een tariefkorting het budget met € 119 miljoen worden gekort.

De tarieven voor vrije beroepsbeoefenaren worden niet geïndexeerd. Dit levert een bedrag van € 57 miljoen op in 2010, oplopend tot € 94 miljoen de jaren daarna.

Binnen de AWBZ is een overschrijding van € 234 miljoen geconstateerd. Dit wordt opgelost door een lagere groei van het aantal mensen met een persoonsgebonden budget en door een beperking van de AWBZ uitgaven onder invloed van een aanscherping van het inkoopbeleid door zorgkantoren.

In het Aanvullend beleidsakkoord “Werken aan toekomst” is afgesproken dat de curatieve zorg bijdraagt aan de vergroting van de houdbaarheid van de collectieve uitgaven met structureel 0,4 procent van het BBP (Bruto Binnenlands Product). Hiervan wordt tenminste 0,2 procent ingevuld met de zorgtoeslag. De maatregel bij de zorgtoeslag is erop gericht om met geleidelijke aanpassingen de groei van de zorgtoeslag te beperken, waarbij uiteraard rekening wordt gehouden met de verschillen in koopkracht.

Voor het restant worden maatregelen in de curatieve zorg genomen om nog doelmatiger zorg te verlenen, zoals de eerder genoemde introductie van ketenzorg.

Bron: Ministerie VWS