Dat artsen en verpleegkundigen nog maar een deel van de fouten en incidenten intern melden verbaast de KNMG niet. Pas sinds enkele jaren is er sprake van adequate meldingssystemen binnen afdelingen van ziekenhuizen.

Sindsdien valt er een toename van het aantal meldingen te signaleren. Het stimuleren en vergroten van de meldingsbereidheid vraagt echter tijd. De KNMG wijst erop dat zich met betrekking tot meldingen van euthanasie een vergelijkbare ontwikkeling heeft voorgedaan. In de beginjaren was sprake van een laag meldingspercentage, maar inmiddels is dit percentage gestegen tot ver boven de 80%. De KNMG heeft er alle vertrouwen in dat het aantal interne meldingen van fouten en incidenten eenzelfde ontwikkeling zal doormaken.

Binnen en buiten de gezondheidszorg wordt breed erkend dat interne meldingssystemen voor fouten en incidenten 'veilig' moeten zijn voor hulpverleners. Dit betekent dat interne meldingen worden gebruikt om de algemene kwaliteit en veiligheid van de zorg te verbeteren, en niet om disciplinaire of juridische procedures te starten tegen de melder. Ervaringen uit de luchtvaartsector wijzen uit dat de dreiging van dergelijke procedures de meldingsbereidheid ernstig kan belemmeren, waardoor de werking van de interne meldingen als kwaliteitssysteem in gevaar komt.

Mede om die reden plaatst de KNMG grote vraagtekens bij het beleid van het Openbaar Ministerie (RTL Nieuws, zaterdag 22 augustus jl.) om vaker met strafrecht op fouten en incidenten in de gezondheidszorg te reageren. Die ontwikkeling zal hulpverleners ontmoedigen om vrijelijk fouten en incidenten te melden.

Bovendien is het strafrecht een paardenmiddel. Als het gaat om het beoordelen van fouten en incidenten tegen de achtergrond van de kwaliteit van zorg is het tuchtrecht een effectiever middel dan het strafrecht. De toepassing van het strafrecht dient beperkt te blijven tot hulpverleners die opzettelijk strafbare feiten begaan (zoals in het geval van seksueel misbruik).

Bron: KNMG

Zorgplanet, transparantie in de zorg.