De postoperatieve zorg in ziekenhuizen is op onderdelen voldoende, maar kent ook nog teveel risico's voor de patiënt. Zo is er gebrek aan eenduidigheid in overdracht en communicatie, onvoldoende aantoonbaar onderhoud van medische apparatuur, slechte handhygiëne en onvoldoende controle bij medicatiebereiding en medicatietoediening.

Dit concludeert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in haar onderzoek naar het postoperatieve proces in ziekenhuizen.

Ziekenhuizen scoorden in het postoperatieve proces voldoende tot goed op de veiligheid van vervoer van OK naar verkoeverafdeling en op de veiligheid van het vervoer van de verkoeverafdeling naar de verpleegafdeling. Ook presteerden ziekenhuizen voldoende tot goed op de inhoudelijke overdracht van verkoeverafdeling naar verpleegafdeling. Verder werken alle bezochte ziekenhuizen met eenduidige oplossingsschema's van intraveneuze medicatie op de verkoeverafdeling en de verpleegafdeling. Verschillende schema's kunnen leiden tot oplossings- en toedieningsfouten waardoor schade kan optreden bij patiënten.

Methode
De onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op gegevens uit een enquête onder alle algemene en academische ziekenhuizen ziekenhuizen, onaangekondigde observaties op 23 verkoever-en verpleegafdelingen en gesprekken met vertegenwoordigers van de betrokken beroepsbeoefenaren. De inspectie keek bij het onderzoek of de ziekenhuizen voldeden aan de voorwaarden om verantwoorde zorg te leveren. Het onderzoek ging niet over het medisch-technisch handelen of de gezondheidsuitkomsten voor de patiënt.

Maatregelen
De IGZ wil dat ziekenhuizen hun situatie spiegelen aan de bevindingen in het rapport. Tekortkomingen moeten voor 1 juli 2010 verbeterd zijn. In het najaar van 2010 zal de IGZ steekproefsgewijs het hele operatieve proces bij ziekenhuizen toetsen. De IGZ zal nagaan of de maatregelen zijn geïmplementeerd en worden nageleefd. Ziekenhuizen die onvoldoende verbeteren kunnen daarna onder verscherpt toezicht worden gesteld.

TOP 1, 2 en 3
Dit onderzoek is het laatste deel van een drieluik over het toezicht operatieve proces (TOP), dat bestaat uit drie trajecten: vóór (1), tijdens (2) en na de operatie (3). Dit rapport gaat over het postoperatieve traject, dat loopt vanaf het moment dat de patiënt de OK verlaat tot aan het ontslag uit het ziekenhuis.

In 2007 en 2008 publiceerde de IGZ de rapporten over het proces voorafgaand aan de operatie en tijdens de operatie. De IGZ concludeerde toen ook al een gebrekkige communicatie en overdracht tussen zorgverleners. Inmiddels heeft het veld naar aanleiding van de eerdere rapporten de richtlijn 'Het preoperatieve proces' ontwikkeld en daarmee een goede kwaliteitsnorm neergelegd voor professionals en instellingen.

Bron: Inspectie voor de gezondheidszorg